Welke houtsoort voor vlonderplanken? 6 soorten vergeleken
Kort gezegd: voor vlonderplanken telt vooral hoe duurzaam en hoe maatvast een houtsoort is. Ipe scoort op beide het best: duurzaamheidsklasse 1 en de laagste krimp van de gangbare buitenhoutsoorten, waardoor dunne planken recht blijven. Bangkirai en eiken zijn klasse 2 en werken meer. Douglas en lariks zijn naaldhout van klasse 3 tot 4 en gaan korter mee. Azobé is duurzaam, maar in dunne planken niet stabiel genoeg.
Waar let je op bij het hout voor vlonderplanken?
Een vlonderplank ligt plat, wordt nat van boven en droogt weer op. Dunne, brede delen hebben daar het meest last van. Vier dingen bepalen of een plank dat jarenlang goed doorstaat:
- Duurzaamheidsklasse. Hoe goed het kernhout bestand is tegen schimmels. Klasse 1 is het hoogst, klasse 5 het laagst.
- Krimp en werking. Hoeveel het hout uitzet en krimpt bij vocht. Weinig krimp betekent minder kromtrekken, schotelen en scheuren.
- Hardheid. Bepaalt of tuinmeubels en hakken deuken achterlaten.
- Spint. Spinthout is bij geen enkele soort duurzaam. Goede vlonderplanken zijn spintvrij.
Houtsoorten voor vlonderplanken vergeleken
| Houtsoort | Duurzaamheidsklasse | Krimp in de breedte | Hardheid (Janka) | Geschikt als vlonderplank? |
|---|---|---|---|---|
| Ipe | 1 | 6,4% | 15.520 N | Ja, maatvast in dunne planken |
| Bangkirai | 2 | 9,5% | 7.120 N | Ja, maar meer kans op schotelen |
| Azobé | 1 tot 2 | 10,3% | 14.330 N | Minder, dunne delen zijn weinig stabiel |
| Eiken | 2 | 9,7% | 4.980 N | Matig, werkt veel in dunne planken |
| Douglas | 3 tot 4 | 6,9% | 2.760 N | Voor een budgetvlonder, gaat korter mee |
| Lariks | 3 tot 4 | 8,2% | 3.290 N | Voor een budgetvlonder, gaat korter mee |
Bronnen: CIRAD Tropix (duurzaamheid, krimp tangentiaal bij 12% houtvocht) en The Wood Database (Janka).
Waarom wij voor vlonders alleen Ipe leveren
Zoek je een hardhoutsoort voor een zwaar belastbare vlonder, dan is hardheid het derde punt. Met 15.520 N op de schaal van Janka is Ipe ruim drie keer zo hard als eiken.
Ipe is de enige soort in dit rijtje die Tropix als stabiel beoordeelt. Met 6,4% krimp in de breedte werkt het minder dan bangkirai, azobé of eiken. Daardoor kunnen onze planken dun blijven, 2,1 x 14 cm, zonder dat ze gaan schotelen. Ipe weegt ongeveer 1.050 kg per m³, is klasse 1 en gaat als vlonder 25+ jaar mee.
We leveren de planken in korte lengtes van 120 en 150 cm. Korte planken zijn altijd kaarsrecht en hoeven niet opgespannen te worden. Aan de kopse kant zit een veer en groef, zodat de planken in de lengte in elkaar klikken, met een vellingkant die een dubbele V geeft. In de langsgroef schuif je de zwart gecoate RVS clip, met een voeg van 8 mm. Ook de onderliggers zijn van Ipe, zodat er geen houtsoorten op elkaar inwerken.
Wat is de levensduur van vlonderplanken per houtsoort?
De duurzaamheidsklasse is gemeten aan een paal in de grond, de zwaarste situatie. Een vlonder ligt erboven en kan drogen, dus gaat langer mee dan die getallen. Als indicatie: Ipe gaat als vlonder 25+ jaar mee. Douglas en lariks, klasse 3 tot 4, halen in grondcontact 5 tot 15 jaar en hebben ook boven de grond merkbaar meer onderhoud nodig. Hoeveel spint er in het hout zit, maakt veel uit.
Massaranduba en cumaru: voordelen en nadelen
Massaranduba en cumaru zijn zware Zuid-Amerikaanse soorten die ook als vlonderplank worden verkocht. Massaranduba staat bij Tropix als duurzaamheidsklasse 1. Wij leveren beide soorten niet en hebben ze niet zelf in de praktijk getest, dus over krimp en scheurvorming doen we hier geen uitspraken. Het grootste nadeel voor ons: wij kunnen er geen gecontroleerde cijfers bij geven. Overweeg je massaranduba vlonderplanken of cumaru vlonderplanken, vraag de leverancier dan naar de duurzaamheidsklasse, de sortering en of de planken spintvrij zijn.
Hout of composiet?
Composiet, ook wel WPC genoemd, is een mengsel van houtvezels en kunststof. Het vraagt andere afwegingen dan hout, zoals warmte in de zon en hoe het er na jaren uitziet. Die vergelijking lees je in onze blog over houten vlonderplanken versus composiet.
Veelgestelde vragen over hout voor vlonderplanken
Welk hout is het beste voor vlonderplanken?
Een houtsoort met duurzaamheidsklasse 1 die weinig werkt, zoals Ipe. Die combinatie zorgt dat dunne planken recht blijven en lang meegaan.
Welke vlonderplanken gaan het langst mee?
Planken van klasse 1, spintvrij en goed gemonteerd met ventilatie eronder. Ipe gaat als vlonder 25+ jaar mee.
Is bangkirai een goede keuze?
Bangkirai is klasse 2 en goed bruikbaar, maar werkt meer dan Ipe, waardoor brede planken eerder schotelen. Wij leveren het niet meer.
Kun je douglas gebruiken voor een vlonder?
Ja, voor een budgetvlonder. Douglas is naaldhout van klasse 3 tot 4, dus reken op een kortere levensduur en meer onderhoud.
Ben je eruit? Bekijk onze Ipe vlonderplanken.
Tags voor dit artikel: